BÀI TUYÊN TRUYỀN
PHÒNG CHỐNG BỆNH TAY CHÂN MIỆNG, BỆNH BẠI LIỆT VÀ CÁC BỆNH TRUYỀN NHIỄM TRONG CỘNG ĐỒNG CƠ SỞ GIÁO DỤC
I.PHÒNG, CHỐNG BỆNH TAY CHÂN MIỆNG
Bệnh Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra, bệnh lây truyền theo đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng gây thành dịch lớn. Hiện nay bệnh chưa có vacxin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
1. Biểu hiện của bệnh
- Thời gian ủ bệnh: từ 3 - 6 ngày.
- Sốt: có thể sốt nhẹ thoáng qua, cũng có thể sốt cao 39 - 40C.
- Biếng ăn hoặc bỏ ăn.
- Tổn thương da, niêm mạc, chủ yếu ở miệng, lòng bàn tay, bàn chân, gối.
- Tổn thương ở miệng đa số là những vết loét đỏ (do các bóng nước vỡ ra), đường kính 2 - 3mm ở vòm họng, niêm mạc má, nướu răng, lưỡi.
- Tổn thương ở da: thường là bóng nước, có đường kính 2 - 10mm, hình bầu dục, hoặc hơi tròn, nổi cộm hay ẩn dưới da trên nền hồng ban, không đau, khi bóng nước khô để lại vết thâm da.
2. Đường lây truyền
- Bệnh tay chân miệng lây truyền qua đường tiêu hoá: nước uống, bàn tay của trẻ hoặc của người chăm sóc trẻ, các đồ dùng, đặc biệt là đồ chơi và vật dụng sinh hoạt hàng ngày như chén, bát, đĩa, thìa, cốc bị nhiễm vi rút từ phân hoặc dịch nốt phỏng, vết loét hoặc dịch tiết đường hô hấp, nước bọt. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây truyền do tiếp xúc trực tiếp người - người qua các dịch tiết đường hô hấp, hạt nước bọt. Một số yếu tố có thể làm gia tăng sự lây truyền và bùng phát dịch bao gồm: mật độ dân số cao, sống chật chội; điều kiện vệ sinh kém; thiếu nhà vệ sinh; thiếu hoặc không có nước sạch phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày.
3. Biện pháp phòng ngừa
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
- Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống: ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải đảm bảo được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); đảm bảo sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi chưa được khử trùng.
- Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
- Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh.
- Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân và các chất thải của bệnh nhân phải được thu gom, đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh
Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị.
II. PHÒNG CHỐNG BỆNH BẠI LIỆT
Bại liệt là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi-rút Polio gây ra. Bệnh thường gặp ở trẻ em và có thể khiến các em bị yếu hoặc liệt tay, chân, ảnh hưởng đến việc học tập và sinh hoạt hằng ngày. Tuy bệnh nguy hiểm, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể phòng tránh nếu thực hiện đúng các biện pháp bảo vệ sức khỏe.
Để phòng chống bệnh bại liệt trong trường học, nhà trường xin gửi đến các em những khuyến cáo sau:
1. Tiêm chủng đầy đủ
- Các em cần được cha mẹ đưa đi tiêm hoặc uống vắc xin phòng bại liệt đúng lịch. Đây là biện pháp quan trọng nhất để ngăn ngừa bệnh.
- Khi có chiến dịch tiêm chủng mở rộng ở địa phương, các em hãy nhớ tham gia đầy đủ.
2. Giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chơi đùa.
- Giữ móng tay sạch sẽ, không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước.
3. Giữ vệ sinh trong ăn uống
- Ăn chín, uống sôi; không ăn quà vặt không rõ nguồn gốc trước cổng trường.
- Uống nước sạch, sử dụng bình uống nước cá nhân.
4. Giữ vệ sinh môi trường trường học
- Bỏ rác đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi.
- Giữ lớp học và khu vực vệ sinh luôn sạch sẽ.
5. Báo ngay cho thầy cô hoặc người lớn khi có dấu hiệu bất thường
- Nếu em nào thấy mình hoặc bạn mình có biểu hiện sốt, mệt, yếu tay chân, đi lại khó khăn, hãy báo ngay cho giáo viên hoặc người thân để được đưa đến cơ sở y tế kiểm tra.
III. CÁC BỆNH TRUYỀN NHIỄM TRONG CỘNG ĐỒNG
Sức khỏe là vốn quý của mỗi người. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta có thể mắc phải nhiều loại bệnh truyền nhiễm nếu không biết cách phòng tránh. Đặc biệt, trường học là nơi tập trung đông học sinh nên các bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan nhanh nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.
1.Bệnh truyền nhiễm là gì?
Bệnh truyền nhiễm là những bệnh có khả năng lây truyền từ người bệnh hoặc nguồn mang mầm bệnh sang người lành. Bệnh có thể lây qua nhiều con đường khác nhau như đường hô hấp, đường tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp, máu và dịch cơ thể, hoặc qua côn trùng truyền bệnh.
Một số bệnh truyền nhiễm thường gặp trong cộng đồng và ở lứa tuổi học sinh gồm: cúm, sốt xuất huyết, tay chân miệng, thủy đậu, sởi, quai bị, tiêu chảy do nhiễm khuẩn...
2. Những dấu hiệu cần chú ý
Các bệnh truyền nhiễm có biểu hiện khác nhau. Một số triệu chứng thường gặp là:
- Sốt, mệt mỏi, đau đầu.
- Ho, hắt hơi, đau họng, sổ mũi.
- Buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.
- Phát ban, nổi mụn nước hoặc xuất hiện các tổn thương bất thường trên da.
- Đau nhức cơ thể hoặc các triệu chứng bất thường khác.
Khi có những dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, các em không nên tự ý dùng thuốc mà cần báo ngay cho cha mẹ, thầy cô và được nhân viên y tế hướng dẫn, thăm khám khi cần thiết.
Để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng, mỗi học sinh hãy thực hiện tốt những việc sau:
Thứ nhất, giữ vệ sinh cá nhân.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với các bề mặt có nguy cơ nhiễm bẩn.
Thứ hai, thực hiện vệ sinh ăn uống.
Ăn chín, uống nước sạch; lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng; không sử dụng thức ăn đã có dấu hiệu ôi, thiu hoặc không bảo đảm vệ sinh.
Thứ ba, giữ vệ sinh môi trường.
Không vứt rác bừa bãi, giữ lớp học và khuôn viên trường sạch sẽ, thông thoáng. Không để các vật dụng chứa nước đọng vì đây có thể là nơi muỗi sinh sản và làm tăng nguy cơ bệnh sốt xuất huyết.
Thứ tư, hạn chế lây bệnh cho người khác.
Khi ho hoặc hắt hơi, hãy che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay. Không dùng chung cốc, chai nước, khăn hoặc các vật dụng cá nhân. Khi đang mắc bệnh có khả năng lây truyền, cần thực hiện hướng dẫn của cơ sở y tế và nhà trường.
Thứ năm, chủ động tiêm chủng.
Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm. Các em và gia đình nên thực hiện tiêm chủng theo hướng dẫn của ngành y tế.
Thứ sáu, không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường.
Nếu bản thân hoặc bạn bè có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm, cần báo ngay cho cha mẹ, giáo viên hoặc nhân viên y tế trường học để được hướng dẫn phù hợp.
3. Hãy trở thành một học sinh chủ động phòng bệnh
Phòng, chống bệnh truyền nhiễm không phải là trách nhiệm của riêng ngành y tế hay người lớn. Mỗi học sinh đều có thể góp phần bảo vệ cộng đồng bằng những hành động rất đơn giản: rửa tay sạch, ăn uống hợp vệ sinh, giữ môi trường sạch sẽ, tiêm chủng đầy đủ và chủ động thông báo khi có dấu hiệu mắc bệnh.
Đặc biệt, chúng ta không nên kỳ thị, xa lánh hay trêu chọc người mắc bệnh. Hãy chia sẻ thông tin đúng, động viên và hỗ trợ người bệnh thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm.
Các em hãy nhớ:
Phòng bệnh hơn chữa bệnh – Mỗi học sinh là một tuyên truyền viên tích cực trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm.
Hãy cùng nhau xây dựng trường học an toàn, sạch đẹp, khỏe mạnh, góp phần bảo vệ sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng.
Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô và các em học sinh đã lắng nghe!
Phú Thái, ngày 12 tháng 09 năm 2026
PHỤ TRÁCH Y TẾ
Nguyễn Thị Chính